Şua izni alacağı, iyonlaştırıcı radyasyonla çalışan sağlık personeline kullandırılmayan şua izninin, iş sözleşmesi sona erdiğinde işverenden ücret olarak istenmesidir. Uygulamada “sağlık izni” ya da “radyasyon izni” de denen şua izni, yıllık izinden ayrı ve ona ek bir dinlenme hakkıdır. İş ilişkisi sürerken bu iznin parası istenemez; izin fiilen kullandırılmalıdır. Sözleşme sona erdiğinde ise kullanılmayan süre son ücret üzerinden alacağa dönüşür ve zamanaşımı bu tarihte başlar.

Şua İzni Nedir?

Şua izni, röntgen ışınları ve radyoaktif maddeler gibi iyonlaştırıcı radyasyon kaynaklarına maruz kalan çalışanların belirli bir süre radyasyondan uzak tutulmasını sağlayan özel bir dinlenme hakkıdır. Radyasyonun etkileri vücutta zamanla biriktiği için çalışanın yıl içinde kesintisiz bir dönem radyasyon kaynağından uzaklaşması amaçlanır. Bu nedenle şua izni işverenin takdirine bırakılmış bir iyilik değil, kaynağını mevzuattan alan ve iş sağlığı ile doğrudan bağlantılı bir haktır.

Şua izni yıllık ücretli izinle karıştırılmamalıdır. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi bu ayrımı açıkça ortaya koymuştur: “Dairemizce, [şua] izninin yıllık izinden bağımsız ayrı bir dinlenme hakkı olduğu kabul edilmektedir.”¹ Yürürlükteki Yönetmelik de sağlık iznini çalışanlara “yıllık izinlerine ilaveten” tanır. Yani radyasyonla çalışan kişi hem yıllık iznini hem de şua iznini ayrı ayrı kullanır.

Şua İzninin Yasal Dayanağı: Hangi Dönemde Hangi Kural?

Bu konuda en sık yapılan hata, iznin hangi dönemde hangi kurala göre doğduğunu ayırt etmemektir. Uzun yıllar işçiler bakımından temel dayanak olan Radyoloji, Radyom ve Elektrikle Tedavi Müesseseleri Hakkında Nizamname, 25.06.2021 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 4144 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlükten kaldırıldı. Bugün sağlık izni, 13.04.2023 tarihli ve 32162 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İyonlaştırıcı Radyasyon ve Radyonüklit Kullanılarak Sunulan Sağlık Hizmetleri Hakkında Yönetmelik ile düzenleniyor. Bu Yönetmelik kamu ve özel ayrımı yapmaz; özel hastane ve görüntüleme merkezlerinde çalışanları da kapsar.

Dayanak	Kimler için	Ne öngörüyor?
Nizamname m.24 (25.06.2021’de yürürlükten kalktı)	Röntgen ve radyumla çalışanlar, özellikle işçiler	“Senede dört hafta muntazaman devamlı tatil”
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.103	Memurlar	Yıllık izne ek olarak her yıl bir aylık sağlık izni
3153 sayılı Kanun Ek m.1 (30.01.2010’dan beri)	Radyasyonla teşhis, tedavi ve araştırma yapılan yerlerde çalışanlar	Haftalık çalışma süresi en çok 35 saat
2023 tarihli Yönetmelik m.8 ve EK-2	Kontrollü alanda çalışan kamu ve özel sektör personeli	Fiilen çalışılan saate göre 1 ile 30 gün arası sağlık izni

Kamu kurumlarında çalışan işçiler için ayrıca Yargıtay kararlarında aktarılan bir Bakanlar Kurulu düzenlemesi bulunmaktadır: 16.07.1999 tarihli ve 99/13116 sayılı kararnamenin ekindeki 12. madde “röntgen, radyum ve benzeri işlerde çalışan ve fiilen şuaya maruz kalan işçilere yılda otuz gün şua izni verilir” hükmünü içermektedir.² Alacak hesaplanırken her yıl için, o yılda yürürlükte olan kural esas alınır. Bu yüzden 2021 öncesi yıllar Nizamname’deki dört hafta kuralına, yeni dönem ise Yönetmelik’teki saat esaslı tabloya göre değerlendirilir.

Şua İzninden Kimler Yararlanır?

Yönetmelik’in 8. maddesine göre “Sadece iyonlaştırıcı radyasyon kaynakları ve radyonüklitlerin kullanıldığı kontrollü alanlarda çalışanlara yıllık izinlerine ilaveten sağlık izni verilir.” Belirleyici olan kadro unvanı değil, fiili çalışma ve radyasyona maruz kalmadır. Öğretide de “İznin amacı gereği, işçinin radyasyonlu ortamda çalışması yeterli bulunmamalı, radyasyona maruz kalması aranmalıdır” görüşü savunulmaktadır.³ Şartları taşıyan başlıca çalışanlar şunlardır:

• Radyoloji uzmanları ve asistanları,
• Radyoloji teknikerleri ve teknisyenleri,
• Radyoaktif maddelerin kullanıldığı nükleer tıp ve radyasyon onkolojisi birimlerinde çalışan personel,
• Ağız, diş ve çene radyolojisi biriminde çalışanlar,
• Anjiyo, skopi ve girişimsel radyoloji işlemlerinde görev alan hekim ve sağlık personeli,
• Mobil röntgen veya skopi gibi hareketli cihazlarla çalışanlar (Yönetmelik m.8/2).

Cihazı kullanan kişi olmak şart değildir. Öğretiye göre “Görevi gereği kontrollü alana hasta taşıyan hasta bakıcı veya ameliyathanede radyasyona maruz kalma ihtimali olan hemşire koşulu sağlayacaktır.”⁴ Ameliyathane personeli, hemşire ve yardımcı sağlık personeli bakımından sonuç, somut çalışma düzenine ve maruziyetin sürekliliğine göre belirlenir.

Kimler Yararlanamaz?

MR ve ultrason gibi iyonlaştırıcı olmayan cihazlarla çalışanlar ile kontrollü alanda fiilen çalışmayan personel şua izninden yararlanamaz. Danıştay, radyoloji uzmanı olmasına rağmen radyoaktif ışınlarla fiilen çalışmayan personel bakımından şu sonuca varmıştır: “radyoloji alanında ihtisas sahibi olmakla birlikte, radyoaktif ışınlarla fiilen çalışmayan ve radyasyona maruz kalmayan (diğer bir deyişle radyasyon görevlisi sayılmayan) personelin ise anılan haklardan yararlandırılmasının mümkün bulunmadığı”.⁵

Yargıtay da anjiyografi yapan bir hekimin dozimetre kayıtlarını değerlendirdiği 2025 tarihli kararında doz sınırına bakmıştır: “Bu verilere göre Radyasyon Yönetmeliği’nde belirlenen doz sınırının (50mSv/yıl, 5 rem/yıl) aşılmadığı anlaşılmakla; davacının şua izni talebinin reddi gerekirken kabulü isabetsizdir.”⁶ Kontrollü alana ara sıra giren ya da radyasyon kaynağıyla sürekli çalışmayan personelin talebi bu nedenle zayıf kalır.

Şua İzni Kaç Gün?

Sürenin cevabı çalışanın statüsüne ve iznin hak edildiği yıla göre değişir. 25.06.2021’e kadar işçiler için Nizamname’nin 24. maddesi gereği yılda dört hafta, memurlar için 657 sayılı Kanun gereği yılda bir aylık sağlık izni uygulanıyordu. Yürürlükteki Yönetmelik ise sabit bir süre yerine, bir takvim yılı içinde kontrollü alanda fiilen çalışılan saati esas alır. EK-2’deki Sağlık İzni Tablosu’na göre her 50 saatlik fiili çalışma bir gün izne karşılık gelir ve izin en çok 30 gündür.

Yıl içinde kontrollü alanda fiili çalışma	Sağlık izni
0 – 50 saat	1 gün
51 – 100 saat	2 gün
101 – 150 saat	3 gün
251 – 300 saat	6 gün
501 – 550 saat	11 gün
751 – 800 saat	16 gün
1001 – 1050 saat	21 gün
1251 – 1300 saat	26 gün
1451 – 1500 saat	30 gün

Tablo kademeli işler; aradaki her 50 saatlik dilim bir gün ekler. Hesap yapılırken doğum, ölüm, evlilik ve yıllık izinle geçirilen süreler çalışma süresine katılmaz (Yönetmelik m.8/5). Haftada 35 saati bulan sürekli bir çalışmada yıllık toplam genellikle tablonun üst sınırına ulaşır.

Şua İzni Nasıl Kullanılır?

• Bölünemez: İzin tek parça hâlinde kullandırılır (Yönetmelik m.8/4).
• Sonraki yıla aktarılamaz: Yıl geçişlerinde üst üste kullanılamaz ve diğer yıla aktarılamaz (m.8/4).
• Doz aşımında hemen verilir: Çalışanın maruz kaldığı doz sınırları aşarsa sağlık izni hemen kullandırılır (m.8/3).
• Yıllık izinden düşülemez: Yıllık izinle art arda kullanılabilir, ancak onun içinde eritilemez.

Şua İzni Kaç Ayda Hak Edilir? Tam Yıl Şartı

Nizamname döneminde Yargıtay, şua iznine hak kazanmak için tam bir çalışma yılının dolmasını arıyor ve bir yılı doldurmayan süre için orantılı (kıstelyevm) hesap yapılmasını kabul etmiyordu. Öğretide bu yaklaşımı destekleyen görüşe göre “şua izninin kullanılması için gereken bir yıllık çalışma süresi mutlak emredici bir kural olduğu için, bir yıldan az çalışan sağlık çalışanları, orantılı olarak dahi şua izni hakkından faydalanamazlar.”⁷ Buna karşılık mevzuatta böyle bir şartın yazılı olmadığı da vurgulanmıştır: “Buna karşın Yargıtay mevzuat hükümlerini farklı yorumlamakta ve şua izninin kullanılabilmesi için bir yıl çalışma şartı aramaktadır.”⁸

Saat esaslı yeni sistemde tablo 0–50 saatlik çalışmaya bile bir gün izin bağladığı için tam yıl şartının artık aranmaması gerektiği savunulmaktadır: “Şua iznine hak kazanmak için asgari bir kıdem koşulu bulunmamaktadır”.⁹ Yeni dönem için Yargıtay’ın bu konuda yerleşmiş bir içtihadı henüz bulunmadığından, bir yıldan kısa çalışmalarda talep somut olaya göre değerlendirilmelidir.

Yıllık İzin ile Şua İzni Arasındaki Fark

Konu	Yıllık ücretli izin	Şua izni
Dayanak	İş Kanunu m.53 ve devamı	3153 sayılı Kanun, 657 s.K. m.103, 2023 tarihli Yönetmelik (2021’e kadar Nizamname)
Kimler	Bir yıl çalışan tüm işçiler	Kontrollü alanda radyasyona maruz kalanlar
Süre	Kıdeme göre 14, 20 veya 26 gün	Fiili çalışma saatine göre en çok 30 gün
Amaç	Genel dinlenme	Radyasyonun etkilerinden korunma
Fesihte	Kullanılmayan izin ücrete dönüşür (İK m.59)	Kullanılmayan izin son ücret üzerinden alacağa dönüşür

İşveren, “zaten yıllık izin kullandı” gerekçesiyle şua iznini kullandırmaktan kaçınamaz. Yargıtay’a göre “kanun ve tüzük gereği şua izni bölünemeyeceği gibi kullandırılan yıllık izin sürelerinin de şua izninden mahsup edilmesi mümkün değildir.”¹⁰ Şua izninde geçen süre, yıllık izin hesabında da çalışılmış gibi sayılır.

Şua İzni Alacağı Ne Zaman Doğar?

İş Sözleşmesi Devam Ederken

Çalışma sürerken şua izninin parasal karşılığı istenemez; işçinin hakkı, iznin fiilen kullandırılmasını istemektir. Yargıtay bunu şöyle açıklamaktadır: “Şua izni yıllık izinden ayrık olarak Radiyoloji, Radiyom ve Elektrikle Tedavi ve Diğer Fizyoterapi Müesseseleri Hakkında Kanuna dayanılarak çıkarılan Radyoloji, Radyom ve Elektrikle Tedavi Müesseseleri Hakkında Nizamname ile sağlanan dinlenme hakkı olup çalışırken ücrete dönüşmesi mümkün olmadığından ve yıllık izin gibi son ücretten hesaplandığından iş sözleşmesinin devam ettiği sürede muaccel olması ve zamanaşımına uğraması söz konusu olmaz.”¹¹ Daire aynı yaklaşımı 2025 tarihli kararında da sürdürmüştür.¹²

İş Sözleşmesi Sona Erdiğinde

Sözleşme sona erdiğinde kullanılmayan izin artık fiilen kullandırılamaz ve ücret alacağına dönüşür. Öğretide İş Kanunu’nun yıllık izin ücretine ilişkin 59. maddesinin kıyasen uygulanması gerektiği ve “Sözleşme nasıl sona ererse ersin kullanılmayan izin süresi sözleşmenin sona erme tarihindeki ücret üzerinden paraya dönüşecektir” görüşü savunulmaktadır.¹³ Buna göre istifa, haklı fesih, işveren feshi ya da emeklilik fark etmez; hak edilip kullanılmayan süre talep edilebilir.

İşverenin fesihten sonra şua izni adıyla ödeme yapması da önemli bir delildir. Yargıtay’a göre “işveren fesihten sonra davacıya şua izin ücreti ödemekle onun zararlı ışınlara maruz kalacak şekilde çalıştığını ve şua iznine hak kazandığını kabul etmiştir.”¹⁴ Bu durumda yapılan ödeme, hesaplanan toplam alacaktan düşülür.

Şua İzninin Kullandırılmaması Haklı Fesih Sebebi midir?

Öğretide “İşverenin şua iznini kullandırtmaması işçi açısından haklı fesih nedenidir” görüşü savunulmaktadır.¹⁵ Bu yola başvuracak işçinin fesih bildiriminde, hangi yıllara ait iznin kullandırılmadığını açıkça yazması gerekir. Fesih bildiriminin noterden yapılması ve sebeplerin eksiksiz yazılmasının önemini istifa eden işçinin kıdem tazminatı yazımızda anlattık.

Şua İzni Alacağı Nasıl Hesaplanır?

Alacak hesabı, yıllık izin ücretinin hesabına benzer ve şu sırayla yapılır:

1. Her çalışma yılı için hak edilen izin süresi, o yıl yürürlükte olan kurala göre bulunur (2021 öncesi dört hafta; yeni dönemde EK-2 tablosu).
2. Fiilen kullandırılan şua izni günleri toplamdan düşülür. Yıllık izin günleri düşülmez.
3. Kalan gün sayısı, işçinin sözleşmenin sona erdiği tarihteki son brüt ücretinden bulunan günlük ücretle çarpılır.
4. Hesap tek kat olarak yapılır; iki kat ya da dönem ücreti üzerinden hesap yapılmaz.
5. Bulunan brüt tutardan yasal kesintiler yapılır ve işverenin fesihten sonra şua izni adıyla yaptığı ödemeler mahsup edilir.

Yargıtay, alacağın dönem ücretiyle ve iki kat olarak hesaplandığı bir dosyada şu sonuca varmıştır: “Şua izni hesabının iki kat olarak yapılması yasaya uygun değildir. Şua izni alacağı bakımından son ücret üzerinden ve bir katı olarak hesaplama yapılması için kararın bozulması gerekmiştir.”¹⁶ Örneğin 2018, 2019 ve 2020 yıllarında tam çalışıp hiç şua izni kullandırılmayan bir radyoloji teknikerinin alacağı, 3 × 28 = 84 günlük son ücret üzerinden hesaplanır.

Bölünerek Kullandırılan İzin Ne Olur?

Şua izni bölünemez; ancak işveren izni parça parça kullandırmış ve o günler için ücret ödemişse, Yargıtay bu günlerin alacaktan düşülmesini aramaktadır: “Her ne kadar şua izni bölünemez ise de davacının parça parça kullandığı şua izinlerinin ait olduğu aylarda, o izin dönemlerinde ödenen ücret miktarlarının davacının sekiz yıl üzerinden hesaplanan toplam şua izni alacağından mahsubu gerektiğinin düşünülmemesi hatalıdır.”¹⁷ Öğretide ise bölünerek kullandırılan iznin amaca ulaşmadığı ve hiç kullandırılmamış sayılması gerektiği yönünde görüşler de bulunmaktadır. Parça parça izin kullanan çalışanın bu günleri belgelemesi, hesabın doğru yapılması için önemlidir.

Zamanaşımı ve Faiz

Alacak iş sözleşmesi sürerken muaccel olmadığından zamanaşımı da sözleşmenin sona erdiği tarihte başlar. Bu nedenle alacak, yalnızca son beş yıl için değil, tüm çalışma süresi için hesaplanır. Yargıtay bunu şöyle belirtmiştir: “Bu nedenle, şua izninin tüm çalışma süresi için hesaplanarak hüküm altına gerekirken zamanaşımı def’iyle sınırlandırılarak karar verilmesi hatalıdır.”¹⁸ Yargıtay’ın eski kararlarında zamanaşımının izne hak kazanılan tarihten başlatıldığı görülse de güncel içtihat fesih tarihini esas almaktadır.

Sürenin kendisi konusunda öğretide farklı görüşler vardır. Yıllık izin ücretiyle benzerlikten hareket eden görüşe göre “İş Kanunu m.32/son gereğince şua izin ücretinde zamanaşımı süresi 5 yıl olacaktır”.¹⁹ Faizin türü konusunda da Yargıtay kararları ile öğreti arasında farklılık bulunduğundan, dava dilekçesinde talep edilen faiz türünün ve başlangıç tarihinin açıkça yazılması gerekir.

Şua İzni Alacağı Davası: Arabuluculuk, Deliller ve Mahkeme

Dava Yolu: İşçi ve Memur Ayrımı

Özel hastanede ya da kamu kurumunda işçi olarak çalışan kişi, şua izni alacağı için önce arabulucuya başvurmak zorundadır; anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde dava açılır. Başvuru süreci için iş davalarında arabuluculuk yazımıza bakabilirsiniz. Belirsiz alacak davası 31.07.2026’da kaldırıldığından alacak, “fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla” kısmi dava olarak açılır ve bilirkişi hesabından sonra HMK m.109/4’e göre artırılır. Dilekçe yapısı için işçi alacağı dava dilekçesi örneği kullanılabilir. Memurlar bakımından ise uyuşmazlık idari yargının konusudur; önce idareye başvurulur, talebin reddi üzerine idare mahkemesinde dava açılır.

Hangi Deliller Önemlidir?

Mahkemeler şua izni davalarında tahmine değil teknik verilere dayanır. İznin kullandırıldığını ispat yükü, yıllık izinde olduğu gibi işverendedir; ancak çalışanın radyasyona fiilen maruz kaldığını gösteren deliller davacının elinde güçlü olmalıdır:

• Dozimetre ölçüm kayıtları ve kişisel doz takip formları,
• Görev yeri yazıları, nöbet listeleri, puantaj ve vardiya çizelgeleri,
• Cihaz kullanım kayıtları, ameliyat ve işlem listeleri,
• Kontrollü alan tanımlamaları ve radyasyon güvenliği kayıtları,
• İzin formları ve bordrolar (kullanılan şua izni günlerinin tespiti için),
• Aynı birimde çalışan tanıkların beyanları.

Yargıtay, bu delillerin teknik bilirkişi incelemesiyle birlikte değerlendirilmesini istemektedir. Daireye göre gerekirse işyerinde keşif yapılarak çalışma ortamı, fiilen yapılan işler ve cihazların kullanım süresi ile “dozimetre raporları birlikte incelenerek tıbbi ve teknik yönden açıklayıcı ve detaylı değerlendirme içeren rapor alınmalı” ve sonuca buna göre gidilmelidir.²⁰ Dozimetre değerlerinin tek başına belirleyici olup olmadığı tartışmalıdır; öğretide “Radyasyon dozunun düşük ölçülmesi tek başına maruziyetin bulunmadığını göstermeye yeterli değildir.” görüşü de savunulmaktadır.²¹

Haftalık 35 Saat Çalışma ve Fazla Mesai

3153 sayılı Kanun’un 30.01.2010’da yürürlüğe giren Ek 1. maddesine göre “İyonlaştırıcı radyasyonla teşhis, tedavi veya araştırmanın yapıldığı yerler ile bu iş veya işlemlerde çalışan personelin haftalık çalışma süresi 35 saattir.” Bu düzenlemeyle birlikte Nizamname’deki günde beş saat sınırının uygulama alanı kalmamıştır. Yargıtay’a göre “Radyoloji, Radyom ve Elektrikle Tedavi Müesseseleri Hakkında Nizamnamenin 21 inci maddesinde yer alan röntgen ve radyomla daimi olarak günde beş saatten fazla çalışılamayacağı gerektiği yönündeki düzenlemenin uygulama imkanı kalmamıştır.”²²

Haftalık 35 saati aşan çalışmanın niteliği konusunda öğretide “35 saati aşan çalışmalar “fazla sürelerle çalışma” değil, doğrudan “fazla çalışma” olarak nitelendirilmeli ve buna ilişkin hukuki sonuçlar uygulanmalıdır” görüşü savunulmaktadır.²³ Şua izni alacağı ile birlikte bu çalışmalardan doğan fazla mesai ücreti de istenebilir; ispat kuralları için fazla mesai yazımıza bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Şua izni kaç gündür?

Bugün yürürlükte olan Yönetmelik’e göre, bir yıl içinde kontrollü alanda fiilen çalışılan her 50 saat için bir gün, en çok 30 gün sağlık izni verilir. 25.06.2021’e kadar işçiler için Nizamname gereği yılda dört hafta uygulanıyordu. Memurlar 657 sayılı Kanun gereği her yıl bir aylık sağlık izni kullanır.

Şua izni kaç ayda hak edilir?

Nizamname döneminde Yargıtay tam bir çalışma yılının dolmasını arıyordu. Saat esaslı yeni sistemde Yönetmelik bir asgari süre öngörmez; tablo 50 saate kadar olan çalışmaya bile bir gün izin bağlar. Yeni dönem için Yargıtay içtihadı henüz oluşmamıştır.

Çalışırken şua izninin parasını isteyebilir miyim?

Hayır. Şua izni bir dinlenme hakkı olduğundan iş sözleşmesi devam ederken ücrete dönüşmez. Çalışan, iznin fiilen kullandırılmasını isteyebilir. Kullanılmayan süre, sözleşme sona erdiğinde alacağa dönüşür.

İstifa edersem şua izni ücretini alabilir miyim?

Evet. Kullanılmayan şua izni, sözleşmenin nasıl sona erdiğine bakılmaksızın son ücret üzerinden alacağa dönüşür. İstifa, kıdem tazminatını etkileyebilir; ancak hak edilmiş ve kullandırılmamış şua izninin ücretini ortadan kaldırmaz.

İşveren şua iznini yıllık izinden düşebilir mi?

Hayır. Şua izni yıllık izne ek bir haktır. Yargıtay, kullandırılan yıllık izin sürelerinin şua izninden mahsup edilemeyeceğini kabul etmektedir.

MR veya ultrason teknisyeni şua izni alır mı?

Hayır. MR ve ultrason iyonlaştırıcı radyasyon kullanmaz. Şua izni yalnızca iyonlaştırıcı radyasyon kaynaklarının kullanıldığı kontrollü alanlarda çalışanlara tanınır. Aynı kişi röntgen, BT veya skopi ile de düzenli çalışıyorsa durum ayrıca değerlendirilir.

Hemşire veya ameliyathane personeli şua izni alabilir mi?

Görevi gereği kontrollü alanda bulunan ve radyasyona maruz kalan hemşire, hasta bakıcı veya ameliyathane personeli de bu haktan yararlanabilir. Cihazı bizzat kullanmak şart değildir; maruziyetin sürekli olduğu ameliyat ve işlem listeleri, dozimetre kayıtları ve tanıklarla gösterilmelidir.

Şua izni alacağında zamanaşımı ne zaman başlar?

Zamanaşımı, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihte başlar. Sözleşme sürerken alacak muaccel olmadığından tüm çalışma yılları için hesap yapılır; yalnızca son beş yılla sınırlandırılmaz.

Şua izni ile fiili hizmet süresi zammı aynı şey mi?

Hayır. Şua izni, çalışma hayatı içinde kullanılan bir dinlenme hakkıdır. Fiili hizmet süresi zammı ise 5510 sayılı Kanun’un 40. maddesine göre belirli riskli işlerde çalışanların sigortalılık süresine eklenen ve emeklilikte sonuç doğuran bir haktır. Radyasyonla çalışan kişi koşulları varsa her ikisinden de yararlanır.

Şua izni alacağı için hangi mahkemede dava açılır?

İşçiler önce arabulucuya başvurur, anlaşma olmazsa iş mahkemesinde dava açar. Memurlar ise idareye başvurduktan sonra idare mahkemesinde dava açar.

Kaynaklar

¹ Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 30.05.2016, E. 2016/16118, K. 2016/12597. ↑

² Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, 02.12.2013, E. 2012/29622, K. 2013/27698. ↑

³ Miraç Şamil Pekşen, “İş Hukuku Boyutuyla Şua İzni”, Çalışma ve Toplum, 2025, Sayı 87, s. 1924. ↑

⁴ Miraç Şamil Pekşen, “İş Hukuku Boyutuyla Şua İzni”, Çalışma ve Toplum, 2025, Sayı 87, s. 1919. ↑

⁵ Danıştay 12. Daire, 07.06.2022, E. 2019/1351, K. 2022/3359; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 30.11.2023, E. 2023/670, K. 2023/2924 ile onanmıştır. ↑

⁶ Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 14.05.2025, E. 2025/1650, K. 2025/4381. ↑

⁷ Mehmet Seyfeddin Pençe, Sağlık Sektöründe İşçi-İşveren İlişkileri, Doktora Tezi, İstanbul Medeniyet Üniversitesi, 2023, s. 150 (YÖK Tez No: 838180). ↑

⁸ Songül Barlaz Us / Kemal Us, “Türkiye’de Radyasyon Çalışanlarının Mevzuattan Kaynaklanan Hakları”, Lokman Hekim Dergisi, 2021, 11(1), s. 90. ↑

⁹ Miraç Şamil Pekşen, “İş Hukuku Boyutuyla Şua İzni”, Çalışma ve Toplum, 2025, Sayı 87, s. 1928. ↑

¹⁰ Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 12.02.2015, E. 2014/15964, K. 2015/1463. ↑

¹¹ Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 25.02.2021, E. 2020/5049, K. 2021/5141. ↑

¹² Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 18.12.2025, E. 2025/7443, K. 2025/10140. ↑

¹³ Miraç Şamil Pekşen, “İş Hukuku Boyutuyla Şua İzni”, Çalışma ve Toplum, 2025, Sayı 87, s. 1935. ↑

¹⁴ Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 11.10.2016, E. 2016/15877, K. 2016/16178. ↑

¹⁵ Miraç Şamil Pekşen, “İş Hukuku Boyutuyla Şua İzni”, Çalışma ve Toplum, 2025, Sayı 87, s. 1935. ↑

¹⁶ Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 05.12.2018, E. 2015/28601, K. 2018/22428. ↑

¹⁷ Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 21.11.2022, E. 2022/8406, K. 2022/14932. ↑

¹⁸ Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 25.02.2021, E. 2020/5049, K. 2021/5141. ↑

¹⁹ Miraç Şamil Pekşen, “İş Hukuku Boyutuyla Şua İzni”, Çalışma ve Toplum, 2025, Sayı 87, s. 1936. ↑

²⁰ Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 20.02.2024, E. 2023/16380, K. 2024/2775. ↑

²¹ Ertuğrul Yuvalı / Selçuk Cengiz, “İşin Niteliğinin Fazla Çalışmaya Etkisi”, Çukurova Üniversitesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 2026, Sayı 9, s. 524. ↑

²² Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 01.10.2020, E. 2016/25731, K. 2020/10166. ↑

²³ Ertuğrul Yuvalı / Selçuk Cengiz, “İşin Niteliğinin Fazla Çalışmaya Etkisi”, Çukurova Üniversitesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 2026, Sayı 9, s. 522-523. ↑