İş Kazası Tespit Davası

İş kazası nedeniyle sosyal sigorta kapsamında yardımların yapılabilmesi için öncelikle kurumun meydana gelen kazanın iş kazası olduğunu kabul etmesine bağlıdır. İş kazası olgusu SGK tarafından kabul edilmez ise bu durumda sigortalının veya hak sahiplerinin mevcut olayın iş kazası olduğunu tespit ettirmesi gerekmektedir. İş kazası tespit davası genel olarak hak sahiplerine sigorta kollarından gelir bağlanması bakımından önemlidir. Ayrıca iş kazası tespit davası ile açılacak olan tazminat davaları bakımdan olayın iş kazası olup olmadığı hususu önem arz etmektedir.

İş Kazası Nedir

İş kazası,İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunun 3/g hükmüne göre; “İşyerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen, ölüne sebebiyet veren veya vücut bütünlüğünü ruhen ya da bedenen engelli hale getiren olayı” ifade eder. Bir olayın iş kazası olarak değerlenidirilebilmesi için;

Kazaya uğrayan 5510 satılı Kanun kapsamında sigortalı sayılmalı
Bu sigortalı bir kazaya uğramalı ve uğranınılan kaza 5510 sayılı kanunun 13. maddesinde sayılan hal ve durumlardan birinde meydana gelmeli
Sigortalıyı hemen veya sonradan bedence veya ruhça arızaya uğratan bir olay biçiminde gerçekleşmeli
Bu olay ile sigortalının uğradığı zarar arsında uygun illiyet bağı bulunmalıdır.

İş Kazası Tespit Davasında Taraflar

Davacı

İş kazası tespit davası, iş kazasının varlığının ve niteliğinin mahkemece belirlenmesini amaçlayan bir davadır. Bu davada davacı taraf;

Hizmet sözleşmesiyle çalışan sigortalılar:
5510 sayılı Kanun’un 4/1-a veya 5. maddesi kapsamında işverene bağlı olarak çalışan ve iş kazası sonucu bedensel zarara uğrayan sigortalılar bu davayı açabilir. Sigortalının ölümü hâlinde ise hak sahipleri dava açma hakkına sahiptir.
Bağımsız çalışan sigortalılar:
5510 sayılı Kanun’un 4/1-b maddesi kapsamındaki kendi adına ve hesabına bağımsız çalışan sigortalılar da iş kazası tespit davası açabilir. Bağımsız çalışan sigortalının ölümü durumunda, hak sahipleri bu davayı açabilir. Çünkü bu dava, hak sahiplerinin sosyal güvenlik haklarını doğrudan etkileyen bir davadır.

Davalı

Hizmet sözleşmesine dayalı olarak çalışan sigortalının iş kazası geçirmesi hâlinde açılacak iş kazası tespit davası, hem işverene hem de SGK’ya yöneltilmelidir. Sigortalı ölmüşse, hak sahipleri aynı şekilde davayı işveren ve Kuruma karşı açar. Bu iki taraf arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunduğundan, davanın yalnızca birine yöneltilmesi yeterli değildir.

İşverenin vefatı hâlinde dava, işverenin mirasçıları ile SGK’ya yöneltilir.

Ayrıca SGK, bağımsız bir kamu tüzel kişisi olduğundan, davanın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına yöneltilmesi hukuken yanlıştır.
(Y21. HD, 23.01.2014 T., 2012/20218 E., 2014/1093 K.).

İş Kazası Tespit Davası Görevli Mahkeme

İş kazası tespit davasına bakmakla görevli mahkeme iş mahkemeleridir.
Bazı yerlerde iş davalarının yoğunluğu nedeniyle birden fazla iş mahkemesi kurulmuş olabilir. İş mahkemesi bulunmayan yerlerde ise bu davalara, asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla bakar.

İş Kazası Tespit Davası Yetkili Mahkeme

İş kazası tespit davalarında yetki, İş Mahkemeleri Kanunu’nun 6/1 maddesinde düzenlenmiştir. Kanun hükmüne göre, iş mahkemelerinde açılacak davalarda yetkili mahkeme; davalı gerçek veya tüzel kişinin dava açıldığı tarihteki yerleşim yeri iş mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer iş mahkemesidir. Bu nedenle iş kazası tespit davası açan davacı, bu iki yetkili mahkemeden birini seçimlik olarak tercih edebilir. Yargıtay da işin yapıldığı yer mahkemesinin yetkili sayılmasının, HMK’da yer alan genel yetki kurallarına ek bir kolaylık sağladığını belirtmektedir

İş mahkemelerinin yetkisi kesin yetki niteliğindedir. Bu sebeple dava yetkisiz bir iş mahkemesinde açılmışsa, davalı taraf süresinde yetki itirazında bulunmamış olsa bile mahkeme yetkisizlik kararını re’sen vermek zorundadır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu da iş mahkemelerinin yetkisinin kamu düzenine ilişkin olduğunu, bu nedenle hâkimin davanın her aşamasında yetkisizliği dikkate alarak kendiliğinden karar verebileceğini açıkça ifade etmiştir.

İş Kazası Tespit Davası-Sıkça Sorulan Sorular(SSS)

İş Kazası Tespit Davasında Harç ve Vekâlet Ücreti Alınır mı?

Evet. İş kazası tespit davası, bir tespit davası niteliğinde olduğundan maktu harç ve maktu vekâlet ücretine tabidir.

SGK’ya Başvuru Yapılması Harçtan Muaf mıdır?

Evet. SGK’ya yapılan bu tür başvurular harçtan muaftır.

İş Kazası Tespit Davasında Zamanaşımı Süresi Nedir?

İş kazası tespit davalarında 10 yıllık zamanaşımı uygulanır.Süre, kazanın meydana geldiği tarihten itibaren işlemeye başlar.10 yıl içinde dava açılmazsa tespit talebi zamanaşımına uğrar.

İş Kazası Tespit Davası Zorunlu Arabuluculuğa Tabi midir?

7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m. 3/3 kapsamında iş kazası tespit davaları zorunlu arabuluculuğa tabi değildir. Bu nedenle arabulucuya gitmeden doğrudan dava açılabilir.

İş Kazası Tespit Davası Yargıtay Kararları

İş mahkemelerinde açılacak her dava açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgahı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme muteber sayılmaz. Bu düzenleme kamu düzenine ait bir yetki kuralı olup, emredici kural olduğundan bu iki mahkeme dışında başka bir mahkemenin sözleşme ile yetkili kılınması imkanı yoktur. Davalının merkez adresinin İ. ilinde bulunması nedeniyle işin esasının incelenmesi gerekirken yetkisizlik kararı verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.(Yargıtay 21. Hukuk Dairesi 25.10.2010 T. 2009/9982 E. 2010/10364 K.

Olayın kurumca iş kazası olduğunun kabul edilmesi halinde ise davacıya kuruma müracaat ederek iş kazası sigorta kolundan ölüm geliri bağlanması için önel vermek ve sonuca göre tazminat istemlerini değerlendirmek, olayın iş kazası olmadığının mahkeme kararı ile saptanması durumunda ise verilecek görevsizlik ara kararla davaya asliye hukuk mahkemesi sıfatı ile bakmaya devam etmek gerekir.(Yargıtay 21. Hukuk Dairesi 21.06.2010 T. 2009/7428 E. 2010/7266 K)

Olayın kurumca iş kazası olduğunun kabul edilmesi halinde ise davacıya kuruma müracaat ederek iş kazası sigorta kolundan ölüm geliri bağlanması için önel vermek ve sonuca göre tazminat istemlerini değerlendirmek, olayın iş kazası olmadığının mahkeme kararı ile saptanması durumunda ise verilecek görevsizlik ara kararla davaya asliye hukuk mahkemesi sıfatı ile bakmaya devam etmek gerekir.(Yargıtay 21. Hukuk Dairesi 21.06.2010 T. 2009/7428 E. 2010/7266 K)

Olayın Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından iş kazası sayılıp sayılmadığını ve yönteme uygun şekilde iş göremezlik oranının tespit edilip edilmediğini Kurumdan sormak, olayın Kurumca iş kazası olarak kabul edilmemesi halinde davacıya Sosyal Güvenlik Kurumuna ve hak alanını etkileyeceğinden işveren aleyhine davası açması için önel vermek, tespit davasını bu dava için bekletici sorun yaparak olayın iş kazası olduğunun tespiti halinde, davacıya Kuruma müracaat ederek sürekli iş göremezlik oranının belirlenmesi ve gelir bağlanma için önel vermek ve iş göremezlik oranını da tespit ettikten sonra çıkacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekir.(Yargıtay 21. Hukuk Dairesi 03.07.2009 T. 2009/1645 E. 2009/10960 K.)

Davacı, işverene karşı açtığı maddi tazminat davasını ıslah ederek meydana gelen kazanın iş kazası olduğunun tespitini istemiş ve Sosyal Güvenlik Kurumunu davaya yöntemince dahil etmemiştir. Davacıya davayı Sosyal Güvenlik Kurumuna yöntemince yöneltmesi için önel verilmeli ve Sosyal Güvenlik Kurumu’nun göstereceği deliller toplandıktan sonra çıkacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekir.(Yargıtay 21. Hukuk Dairesi 04.05.2009 T. 2009/12 E. 2009/6213 K.)

Dava bütün mecburi dava arkadaşlarına karşı değil de bunlardan birine veya birkaçına karşı açılmış ise bu halde, dava sıfat yokluğundan reddedilemez. Mahkemenin, davayı diğer mecburi dava arkadaşlarına da teşmil etmesi için davacıya bir süre vermesi, davacı bu süre içinde davayı diğer mecburi dava arkadaşlarına da teşmil ederse davaya devam etmesi gerekir.Somut olayda husumet yalnızca davalı SSK başkanlığına yöneltilmiş, işveren A. davaya dahil edilmemiştir. Yapılacak iş; öncelikle davacıya işveren A.’yı usulüne uygun olarak davaya dahil etmek için uygun bir önel vermek, işverenin delilleri toplandıktan sonra çıkacak sonuca göre karar vermektir.(Yargıtay 21. Hukuk Dairesi 11.12.2006 T. 2006/4198 E. 2006/14989 K.)

İş Kazası Tespit Davası Dava Dilekçesi

X İŞ MAHKEMESİNE

DAVACI : A.B., adres, T.C. Kimlik No:……

VEKİLİ : Av. …, adres, T.C. kimlik no:…….

DAVALILAR 1) (İşveren)

2)Sosyal Güvenlik Kurumu

DAVA KONUSU : İş kazası olduğunun tespiti istemi

AÇIKLAMALAR :

1- Müvekkilim A.B., davalı …’ye ait olan ve … adresinde bulunan ve tekstil üretimi yapan … isimli işyerinde …/…/… tarihli iş sözleşmesiyle dikiş ustası statüsünde çalışmakta idi (EK-1).

2- Müvekkilim, iş sözleşmesi devam ederken ve işyerinde dikim işiyle uğraştığı sırada …/…/… tarihinde saat …/… sıralarında fenalaşmış ve etrafındaki işçilerin müdahalesi ile … Devlet Hastanesi’ne götürülmüştür.

3- Hastanede yapılan muayenesinde ağır bir kalp krizi geçirdiği saptanmış, bu durum ekte sunduğumuz hastane raporlarına yansımıştır (EK-2).

4- Müvekkilimin geçirdiği bu kalp krizi sonucunda kendisine iki stent takılmış olup, sol kolunda güç kaybı oluşmuştur. Yaşadığı bu olay nedeniyle işini bırakmak zorunda kalmıştır.

5- Meydana gelen bu olay …/…/… Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmiştir (EK-3). Kurum yetkilileri tarafından yapılan inceleme sonucunda tarafımıza verilen …/…/… tarihli cevapta, yaşanan kalp krizinin yapılan işle arasında bir illiyet bağı bulunmadığı gerekçesiyle iş kazası sayılmadığı bildirilmiştir (EK-4).

6-SGK’nın bu tespiti yerinde değildir. Zira 5510 s. SSGSSK m. 13/1-a hükmüne göre, sigortalının işyerinde bulunduğu sırada meydana gelen zararlandırıcı olaylar iş kazası sayılmaktadır. Somut olay işyerinde mesai saatinde meydana gelmiştir. Bunun yanısıra, Yargıtay HGK’nun 16.04.2019 T., 2016/816 E., 2019/457 K. sayılı kararında kalp krizinin iş kazası sayılması gerektiği ifade edilmiştir. Bu bakımdan, Kurumun bu tespiti yerinde değildir.

7- Müvekkilimize geçici iş göremezlik ödeneği verilmesi, sürekli iş göremezlik geliri bağlanması ve kurum tarafından karşılanmayan zararlarımızın davalı işverenden talep edilmesi konularında taşıdığı önem nedeniyle, dava konusu olayın iş kazası olduğunun tespitini mahkemenizden istemek zorunluluğu doğmuştur.

II.DELİLLER

İş sözleşmesi,İşyeri sicil dosyası,SGK işyeri kayıtları,olay tutanağı, SGK’ya başvuru yazısı,SGK cevap yazısı,hastane raporları ve kayıtları, keşif ve bilirkişi incelemesi,tanık beyanları,yemin ve sair her türlü delil

Yukarıda arz ve izah edilen nedenlerden dolayı;

Davamızın Kabulü ile,

1-Davaya konu kalp krizi olayının her iki davalı açısından İŞ KAZASI OLDUĞUNUN TESPİTİNE,

2-Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına,Karar verilmesini vekaleten arz ve talep ederiz. …/…/…

EKİ :

1- İş sözleşmesi,

2- Hastane raporları,

3- SGK başvuru yazısı,

4- SGK cevabi yazısı,

5- Vekaletname