Memur fazla mesai ücreti, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 178. maddesine göre yalnız kanunda sayılan hallerde yapılan fazla çalışma için ödenen ve saat ücreti her yıl Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile belirlenen maktu bir ücrettir. 2026 yılında bu ücret saatte 16,55 TL’dir. Bu hallerin dışında memura ücret değil izin verilir: her sekiz saatlik fazla çalışma için bir gün. Kamu kurumlarında 4/D statüsünde çalışan sürekli işçi ise memur değildir; fazla mesaisi İş Kanunu ve toplu iş sözleşmesine göre, saatlik ücretin en az yüzde elli fazlasıyla ödenir.

Memura Fazla Çalışma Ücreti Hangi Hallerde Ödenir?

Devlet memurunun haftalık çalışma süresi genel olarak 40 saattir ve cumartesi ile pazar tatildir (657 s. K. m.99). Bu sürenin dışındaki çalışmalar için ücret ödenmesi istisnadır. 178. maddenin (A) fıkrası ücretli fazla çalışmayı iki hale bağlar:

“a) Salgın hastalık ve tabii afetler gibi olağanüstü hallerin olması (Bu hallerin devamı süresince), b) Fabrika, atelye, şantiye, işletme gibi yerlerde İş Kanununa tabi olarak işçi çalıştıran kurumlarca hizmetin gereği olarak işçi ile birlikte çalışma saatleri ve günü dışında çalışmanın zorunlu bulunması, hallerine münhasır olmak üzere, yapılan fazla çalışmalar ücretle karşılanır.”

657 sayılı DMK · Madde 178/A

Aynı fıkraya göre bu hallerde yaptırılacak fazla çalışmanın süresi ve saat başına ödenecek ücret Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir. Uygulamada saat ücreti her yıl bütçeye ekli cetvelde gösterilir ve fazla çalışma ücreti ödemesi bu cetvele göre yapılır. Bunun dışında bazı kurum ve unvanlar için aynı cetvel, 178. maddedeki kısıtlamalara bağlı olmaksızın ayrı fazla çalışma ücreti öngörür.

Memur Fazla Mesai Ücreti 2026: Saat Başına 16,55 TL

7567 sayılı 2026 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’na ekli (K) cetvelinin “Fazla Çalışma Ücreti” bölümü genel kuralı şöyle koyar:

“657 sayılı Kanunun 178 inci maddesi uyarınca fazla çalışma karşılığında saat başına yapılacak ödeme 16,55 Türk lirasıdır.”

2026 Bütçe Kanunu · (K) cetveli, III-A-1

Bu tutar memurun aylığıyla bağlantılı değildir; devlet memurunun unvanı, derecesi ya da kademesi ne olursa olsun aynı maktu saat ücreti ödenir. İş Kanunu’ndaki yüzde elli zam mantığı memura uygulanmaz. Örneğin 2026’da kanunda sayılan bir halde ayda 20 saat fazla çalışan memura 20 × 16,55 = 331,00 TL fazla çalışma ücreti ödenir. Memur fazla mesai ücreti bu nedenle yalnız çalışılan saat sayısına göre değişir.

Kurum ve Unvana Göre Özel Tarifeler

Kim	Aylık sınır	2026 saat ücreti
178. madde kapsamındaki tüm memurlar	Cumhurbaşkanı kararına göre	16,55 TL
Bakanlık özel kalem müdürlüklerinde çalışanlar (makam şoförleri dahil)	Ayda 90 saat, makam onayıyla	17,60 TL
Belirli üst yöneticilerle çalışan personel	Ayda 90 saat; her makam için toplam 450 saat	17,60 TL
Belirli genel müdürlüklerin makam şoförleri	Ayda 60 saat	17,60 TL

Aynı cetvele göre fiilen yapılmayan fazla çalışma için ödeme yapıldığı anlaşılırsa “ödenen fazla çalışma ücreti bir katı fazlası ile birlikte geri alınır” der. Özel kanunlarına göre fazla çalışma ücreti alanlara da bu hükümlere göre ayrıca ödeme yapılmaz. Tutar her yıl yeniden belirlendiği için 2027 ücreti, 2027 bütçe kanunu yayımlandığında kesinleşir.

Belediye Zabıta ve İtfaiye Personeline Aylık Maktu Ödeme

Belediyelerde zabıta ve itfaiye personelinin fazla çalışma ücreti saatlik değil aylık maktu olarak ödenir. 2026 cetveline göre bu tutar belediyenin nüfusuna göre aylık 2.184 TL ile 4.045 TL arasındadır; Ankara, İstanbul ve İzmir büyükşehir belediyesi sınırlarında üst tutar 5.371 TL’dir. Ödenecek tutar bu sınırlar içinde belediye tarafından belirlenir.

Memur Fazla Mesai Yerine İzin: Her 8 Saate 1 Gün

Kanunda sayılan iki hal dışında kurumlar memuru günlük çalışma saatleri dışında ücret ödemeden çalıştırabilir. Bu durumda 178. maddenin (B) fıkrasına göre her sekiz saatlik fazla çalışma için bir gün izin verilir. Bu iznin en çok on günlük kısmı yıllık izinle birleştirilebilir ve yılı içinde kullandırılır. Memur, izin hakkı doğan fazla çalışma için kurumdan ücret isteyemez; memur fazla mesai ücreti ancak (A) fıkrasındaki haller ve cetveldeki özel tarifeler için ödenir.

Bir Memur En Fazla Kaç Saat Fazla Mesai Yapabilir?

657 sayılı Kanun memurlar için genel bir aylık fazla mesai sınırı koymaz; süreyi Cumhurbaşkanı kararına bırakır. 2026 bütçesine ekli cetvel ise fazla çalışma ücreti ödemesinde belirli gruplar için aylık sınır öngörür: özel kalem ve makam şoförlerinde ayda 90 saat, bazı şoför kadrolarında ayda 60 saat. Yirmi dört saat süren hizmetlerde çalışma saatleri ve şekli kurumlarca düzenlenir (m.101); hastane, emniyet ve itfaiye gibi birimlerde nöbet sistemleri bu yetkiye dayanır.

Bayram ve Resmi Tatilde Çalışan Memur

Bayram ve resmi tatil günlerinde çalışan memur için 657 sayılı Kanun ayrı bir zamlı ücret öngörmez. Çalışma 178. maddedeki hallere giriyorsa olağan saat ücreti üzerinden fazla çalışma ücreti ödenir, girmiyorsa izin hakkı doğar.

Sağlık Personelinde Nöbet Ücreti

Hastane ve sağlık kuruluşlarında çalışan memur ve sözleşmeli sağlık personelinin nöbetleri 178. maddeye değil Devlet Memurları Kanunu’nun ek 33. maddesine tabidir. Nöbet ücreti unvana göre belirlenen gösterge rakamının aylık katsayıyla çarpılmasıyla bulunur; Temmuz–Aralık 2026 döneminde yükseköğrenimli sağlık personeli için saatlik 141,80 TL, acil servis, yoğun bakım ve 112’de 212,69 TL’dir. Unvan tablosu ve hesap örnekleri hemşire fazla mesai ücreti sayfasındadır.

4/D İşçi Fazla Mesai Ücreti

657 sayılı Kanun’un 4/D maddesi kamu kurumlarında sürekli işçi kadrolarında çalışanları düzenler ve açıkça “Bunlar hakkında bu Kanun hükümleri uygulanmaz.” der. Bu yüzden 4/D işçi fazla mesai ücreti, memurlar için belirlenen saat başı 16,55 TL üzerinden değil, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 41. maddesine göre hesaplanır:

• Haftalık 45 saati aşan her saat fazla mesaidir ve saatlik ücretin yüzde elli fazlasıyla (1,5 kat) ödenir.
• Saatlik ücret, aylık brüt ücretin 225’e bölünmesiyle bulunur.
• Sözleşmede ya da toplu iş sözleşmesinde haftalık süre 45 saatin altındaysa, aradaki saatler yüzde yirmi beş zamla ödenir.
• Yıllık fazla mesai 270 saati geçemez ve işçinin yazılı onayı gerekir.
• İşçi isterse ücret yerine her saat için 1 saat 30 dakika serbest zaman kullanabilir.

Kamu işçisinin çalıştığı işyerinde toplu iş sözleşmesi varsa ve bu sözleşme fazla mesai için daha yüksek bir zam öngörüyorsa o oran uygulanır. 2025 yılında imzalanan Kamu Toplu İş Sözleşmeleri Çerçeve Anlaşma Protokolü ücret zamlarını düzenler; fazla çalışma için bir hüküm içermez. Kamu işçi fazla mesai ücretinde bu nedenle her kurumun kendi toplu iş sözleşmesine bakılmalıdır. Formül ve örnek tablo fazla mesai hesaplama sayfasında yer alır.

4/D işçinin fazla mesai ücreti bordroda ayrı kalem olarak gösterilir ve ücretle birlikte ödenir. Ödemenin yapılmaması, İş Kanunu’na göre işçiye sözleşmesini haklı nedenle feshetme imkânı da verir.

696 Sayılı KHK ile Kadroya Geçen İşçiler

Taşeron firmadan 696 sayılı KHK ile sürekli işçi kadrosuna geçen 4/D işçilerin işyerindeki toplu iş sözleşmesinden yararlanma tarihi uyuşmazlık konusu olmuştur. Yargıtay şu ölçüyü koymuştur: “Buna göre sürekli işçi kadrosuna geçirilen işçilerin kadroya geçirildikleri işyerinde yürürlükte bulunan bir toplu iş sözleşmesinden yararlanabilmeleri için en erken tarih her hâlükârda 01.11.2020 tarihi olmalıdır.”¹ Aynı kararda bu tarihten sonra toplu iş sözleşmesinden yararlanmak için 6356 sayılı Kanun’daki üyelik veya dayanışma aidatı şartlarının da gerçekleşmesi gerektiği belirtilmiştir. Toplu iş sözleşmesindeki daha yüksek fazla mesai zammı da ancak bu şartlarla istenebilir.

Memur ile 4/D İşçinin Fazla Mesaisi Arasındaki Farklar

	Memur (657 s. K.)	4/D sürekli işçi
Dayanak	657 m.178 ve bütçe kanunu	4857 m.41 ve toplu iş sözleşmesi
Haftalık normal süre	40 saat	En çok 45 saat
Ücret	Maktu saat ücreti: 2026’da 16,55 TL	Saatlik ücretin en az %50 fazlası
Ücret yerine	Her 8 saat için 1 gün izin	İsteğe bağlı serbest zaman (1 saat 30 dakika)
Sınır	Cumhurbaşkanı kararı; bazı gruplarda ayda 60–90 saat	Yılda 270 saat
Ödenmezse	Kuruma başvuru, ardından idare mahkemesi	Arabuluculuk, ardından iş mahkemesi

Fazla Mesai Ücreti Ödenmezse Ne Yapılır?

Memur önce kuruma yazılı başvurarak ödenmeyen fazla çalışma ücretini ister. Otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır; ret tarihinden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal ve tam yargı davası açılabilir (2577 sayılı İYUK m.7, m.10). Talep fiilî bir çalışmaya dayanıyorsa, öğrenmeden itibaren bir yıl ve her halde beş yıl içinde idareye başvurulması gerekir (m.13).

4/D işçi ise ödenmeyen fazla mesai ücreti için önce arabulucuya başvurur, anlaşma sağlanmazsa iş mahkemesinde dava açar; zamanaşımı beş yıldır. Kamu kurumu işveren olsa da bu yol değişmez. Dava süreci fazla mesai rehberinde, çalışma saatlerinin kanıtlanması ise fazla mesainin ispatı sayfasında anlatılmıştır.

Sıkça Sorulan Sorular

Memur fazla mesai ücreti 2026 ne kadar?

2026 bütçe cetveline göre 657 sayılı Kanun’un 178. maddesi kapsamında saat başına 16,55 TL’dir. Özel kalem ve makam şoförleri gibi bazı gruplar için saatte 17,60 TL uygulanır.

Memur fazla mesai ücreti nasıl hesaplanır?

Fazla çalışılan saat sayısı 2026 için 16,55 TL ile çarpılır. Aylık, derece ve kademe hesaba girmez; İş Kanunu’ndaki 225’e bölme ve yüzde elli zam burada uygulanmaz.

Bir memur en fazla kaç saat fazla mesai yapabilir?

Kanunda genel bir aylık sınır yoktur; süre Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir. Bütçe cetvelinde bazı gruplar için ayda 90 veya 60 saatlik sınırlar vardır.

2026 yılında kamu mesai saatleri nedir?

Memurların haftalık çalışma süresi 40 saattir ve cumartesi ile pazar tatildir. Yirmi dört saat süren hizmetlerde çalışma saatlerini kurumlar düzenler.

Memurların nöbet ücretleri ne kadar?

Sağlık personelinin nöbet ücreti gösterge ve katsayıya göre hesaplanır. Temmuz–Aralık 2026 döneminde yükseköğrenimli sağlık personeli için saatte 141,80 TL’dir.

Memur fazla mesai yerine izin kullanabilir mi?

Kanunda sayılan haller dışında fazla çalışma zaten izinle karşılanır: her sekiz saat için bir gün. En çok on günü yıllık izinle birleştirilebilir.

4/D işçinin fazla mesaisi nasıl hesaplanır?

İş Kanunu’na göre hesaplanır: aylık brüt ücret 225’e bölünür, saatlik ücret 1,5 ile ve haftalık 45 saati aşan saat sayısıyla çarpılır. Toplu iş sözleşmesi daha yüksek oran öngörmüşse o uygulanır.

Memur bayram ve resmi tatil mesai ücreti ne kadar?

Kanunda bayram ve resmi tatil için ayrı bir zamlı ücret yoktur. Çalışma 178. maddedeki hallere giriyorsa 2026’da saatte 16,55 TL fazla çalışma ücreti ödenir; girmiyorsa her sekiz saat için bir gün izin verilir.

Sağlık Bakanlığı’nda sürekli işçilerin fazla mesai ücreti nasıl ödenir?

Hastanelerde çalışan 4/D sürekli işçiler nöbet ücreti almaz; fazla çalışma ücretleri İş Kanunu ve bağlı oldukları toplu iş sözleşmesine göre en az yüzde elli zamlı ödenir.

Zabıta ve itfaiyeye fazla mesai nasıl ödenir?

Belediye zabıta ve itfaiye personeline fazla çalışma karşılığı aylık maktu ödenir. 2026’da bu tutar nüfusa göre 2.184 TL ile 4.045 TL arasında, üç büyük şehirde en çok 5.371 TL’dir.

Kaynaklar

¹ Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 01.07.2025, E. 2025/4673, K. 2025/5626. ↑