Hizmet tespit davası zamanaşımı, sigortasız ya da eksik bildirilen çalışmanız için dava açabileceğiniz süreyi ifade eder. Kanunda bu süre beş yıldır ve teknik olarak bir hak düşürücü süredir. Süre, çalışmanın geçtiği yılın sonundan başlar. Dolduğunda dava hakkınız ortadan kalkar. Bu yazıda son gününüzü nasıl hesaplayacağınızı, istisnaları ve sık yapılan hataları örneklerle anlatıyoruz.

Hizmet Tespit Davası Zamanaşımı Kaç Yıl?

Süreyi belirleyen hüküm 5510 sayılı Kanun’un 86. maddesinin 9. fıkrasıdır: hizmetin geçtiği yıl kapandıktan sonra beş yıl içinde mahkemeye başvurmanız gerekir. 2008 öncesindeki çalışmalar için geçerli olan 506 sayılı Kanun’un 79. maddesinin 10. fıkrası da aynı beş yılı öngörüyordu. Yani çalışmanız eski de olsa hesap değişmez.

Sigorta tespit davası zamanaşımı, sigortalılığın tespiti davası zamanaşımı ya da hizmet davası zamanaşımı gibi farklı adlarla aranan konu hep bu beş yıllık sınırdır. Kendi son gününüzü görmek için aşağıdaki süre hesaplama aracını kullanabilirsiniz: çalışmanızın sona erdiği tarihi girin, araç son dava gününü ve kalan gün sayısını göstersin.

Zamanaşımı mı, Hak Düşürücü Süre mi?

Halk arasında “zamanaşımı” denilse de kanundaki beş yıl, hukuken hak düşürücü süredir. Bu fark sonucu doğrudan etkiler. Zamanaşımında karşı tarafın itiraz etmesi gerekir; süre bazı işlemlerle kesilebilir veya durabilir. Hak düşürücü sürede ise kimsenin hatırlatmasına gerek yoktur; mahkeme süreye kendisi bakar. İşveren de SGK da sessiz kalsa, süresi geçmiş bir dava reddedilir. Bu süre kural olarak durmaz ve kesilmez. Bu yüzden SGK hizmet tespit davası zamanaşımı için “nasılsa kimse itiraz etmez” diye beklemek risklidir.

Özellik	Zamanaşımı	Hak düşürücü süre
Kim ileri sürer?	Karşı taraf itiraz etmelidir	Mahkeme kendiliğinden bakar
Kesilir veya durur mu?	Evet, mümkündür	Kural olarak hayır
Süre dolarsa ne olur?	Talep itirazla engellenebilir	Dava hakkı düşer

“10 Yıllık Zamanaşımı” Doğru mu?

Hayır. İnternette sık görülen “hizmet tespit davası zamanaşımı 10 yıl” bilgisi hatalıdır. On yıllık genel süreyi düzenleyen Türk Borçlar Kanunu (m.146), ancak kanunda özel bir süre öngörülmemişse devreye girer. Hizmet tespitinde ise 5510 sayılı Kanun özel ve daha kısa bir süre öngörür. Özel kural varken genel kurala dayanarak beklemek, davanızı kaybetmenize yol açabilir.

On yıl, Yargıtay uygulamasında iş kazası tazminatı gibi başka davalarda gündeme gelir. Kıdem tazminatı, fazla mesai ve yıllık izin gibi alacaklar da ayrı bir kurala bağlıdır; bunları işçilik alacaklarında zamanaşımı ve sigortasız işçi hakları yazımızda ele aldık. Her talebin süresini ayrı hesaplamanız gerekir.

Süre Hangi Tarihten İtibaren İşlemeye Başlar?

Başlangıç noktası işe giriş ya da çıkış gününüz değildir; süre, ilgili yılın 31 Aralık gününden itibaren saymaya başlar. Yani aynı yıl içinde Şubat’ta ya da Kasım’da ayrılmanız son dava gününü değiştirmez. Asıl önemli olan, çalışmanızın kesintisiz mi yoksa aralıklı mı olduğudur. Yargıtay uygulamasına göre:

• Kesintisiz çalışma: Aynı işverende ara vermeden çalıştıysanız süre, çalışmanın bittiği yılın sonundan başlar. Yıllara yayılan dönemin tamamı tek hesapla değerlendirilir.
• Kesintili çalışma: İşten ayrılıp sonra aynı yere döndüyseniz her dönem kendi bitiş yılının sonundan ayrı hesaplanır. Yeni dönem için süreniz devam ederken eski dönem için zamanaşımı dolmuş olabilir.

Günlük Hayattan Bir Örnek

Temsili bir örnek: Bir işçi, bir fırında 2017 başından 2018 sonuna kadar sigortasız çalıştı. Bir süre başka işlerde çalıştıktan sonra 2023’te aynı fırına döndü ve 2024 sonunda ayrıldı. İki dönem arasında boşluk olduğu için her biri ayrı hesaplanır. 2017–2018 dönemi için son gün 31 Aralık 2023’tü ve geçti. 2023–2024 dönemi için ise 31 Aralık 2029’a kadar dava açabilir.

Çalışma dönemi	Son dava günü	Durum (Ekim 2026)
Mart–Ekim 2020	31.12.2025	Süre dolmuş
2021’de sona eren çalışma	31.12.2026	Son aylar, acele edin
2018–2022 kesintisiz çalışma	31.12.2027	Süre devam ediyor
2017–2018 dönemi	31.12.2023	Süre dolmuş
2023–2024 dönemi (aynı işverene dönüş)	31.12.2029	Süre devam ediyor

Hizmet Tespit Davası Zamanaşımı İstisnaları: Süre Dolduysa Dava Açılabilir mi?

Olabilir. Yargıtay uygulamasında, çalışmanız SGK tarafından bir şekilde öğrenilmişse beş yıllık sürenin işlemediği kabul edilir. Mantık basitir: Kurum çalışmadan haberdarsa, sizin ayrıca dava açmanızı beklemeden gereğini yapması gerekir. Kanun da SGK’ya işveren ile sigortalı arasındaki “bu ikili ilişkinin denetimi ve kontrolü görevi” vermiştir. Bu durumda zamanaşımı itirazına benzer bir süre engeli, kural olarak davanızın önünde durmaz. Uygulamada kabul edilen başlıca istisnalar şunlardır:

• O çalışmaya ait işe giriş bildirgesinin Kuruma verilmiş olması
• Dönem bordrosu ya da aylık prim ve hizmet belgesinde çalışmanızın gösterilmiş olması
• Çalışmanın SGK denetim elemanlarınca tespit edilmiş olması

Hangi kaydın süreyi işletmeyeceği dosyadan dosyaya farklılık gösterir; her belge aynı etkiyi doğurmaz. Örneğin Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 2024/11984 E., 2025/99 K. sayılı kararında, uzun vadeli sigortalı sayılmayan çırak veya stajyer gibi kişiler için verilen işe giriş bildirgesinin beş yıllık sürenin işlemesine engel olmadığını kabul etmiştir. Süreniz geçmiş görünse bile SGK’dan işyeri dosyasını ve sigortalı dosyanızı isteyip eski kayıtları inceletmeniz faydalı olur. 1999 öncesi çalışmalarda bu kayıtlar çoğu zaman belirleyicidir; ayrıntılar EYT kapsamında hizmet tespiti yazımızdadır.

Hangi Başvurular Süreyi Durdurmaz?

Hizmet tespiti için arabulucuya gitmek bir dava şartı olmadığından, arabuluculuk başvurusu süreyi de durdurmaz. Yapmanız gereken, süre bitmeden doğrudan dava açmaktır. SGK’ya şikâyet dilekçesi vermek, ALO 170’i aramak veya işverene ihtarname çekmek de kural olarak süreyi etkilemez. Bunlar delil olarak işe yarıyabilir ama davanın yerini tutmaz.

Kanun prim gün sayılarını ve kazançları da bu hükmün kapsamına aldığı için, eksik gün ya da düşük ücretle bildirilen sigortalılar da aynı beş yıllık süreye tabidir. Kısacası eksik prim hizmet tespit davası zamanaşımı da beş yıldır ve yukarıdaki hesap aynen uygulanır. Eksik gün tespitinde mahkeme kararında hem eksik günlerin hem de prime esas kazancın gösterilmesi gerekir. Bu konuyu eksik prim günü ve ücret tespiti davası yazımızda ayrıca anlattık.

Ne Yapmalısınız?

1. Çalışmanızın başladığı ve bittiği tarihleri, ara verdiğiniz dönemlerle birlikte not edin.
2. Yukarıdaki araçla her dönem için son dava gününü hesaplayın.
3. e-Devlet’ten hizmet dökümünüzü alın; eksik ya da hiç görünmeyen dönemleri işaretleyin.
4. Maaş ödemeleri, mesajlar, fotoğraflar ve tanık isimleri gibi delilleri toplayın.
5. Süre yaklaşıyorsa arabuluculuk veya şikâyet sonucunu beklemeden dava açın.

Bu adımlar süre hesabını netleştirir ve elinizdeki zamanı doğru kullanmanızı sağlar. Davanın kendisine hazırlanmak için ise biraz daha bilgi gerekir. Kimlere karşı dava açılacağı, şartlar ve ispat yolları için hizmet tespit davasıyla ilgili genel rehberimize, dilekçe hazırlığı için dilekçe örneği sayfamıza göz atabilirsiniz.

Süreyi Kaçırmamak İçin Erken Kontrol

Hak düşürücü süre bir kez kaçırıldığında, en sağlam tanık ve belgeler bile çoğu zaman davayı kurtarmaya yetmez. Bu yüzden tarihleri ve SGK kayıtlarınızı erkenden gözden geçirmeniz önemlidir.

Yargıtay Kararları Ne Diyor?

Beş yıllık sürenin hangi kayıtlarla durduğu ve eksik gün taleplerinin nasıl karara bağlanacağı konusunda Yargıtay’ın şu kararları yol gösterir:

Karar	İlke
Yargıtay 10. HD, 07.01.2025, 2024/11984 E., 2025/99 K.	Uzun vadeli sigortalı sayılmayan çırak, stajyer gibi kişiler için verilen işe giriş bildirgesi, beş yıllık hak düşürücü sürenin işlemesine engel olmaz.
Yargıtay 10. HD, 29.04.2025, 2025/390 E., 2025/7067 K.	Çalışmasının büyük bölümü kayıt dışı bırakılan işçi için eksik günlerin tespitine ilişkin ilk derece kararı onanmıştır. Kararı aktaran teze göre, eksik gün tespitinde hükümde hem eksik günler hem de prime esas kazanç gösterilmelidir.
Yargıtay 10. HD, 29.09.2021, 2021/7683 E., 2021/11286 K.	Dilekçede yalnızca belirli dönemdeki çalışmanın tespiti istense bile, prim ödeme gün sayısının tespiti de istenmiş sayılır.

Bu kararlar, Kuruma verilmiş her bildirgenin süreyi durdurmadığını gösterir. Bu nedenle eski bir kayda güvenmeden önce o kaydın hangi statüde verildiğine bakılmalı, şüphe varsa süre dolmadan dava açılmalıdır.

Zamanaşımı Hakkında Sık Sorulan Sorular

Hizmet tespit davası zamanaşımı kaç yıldır?

Dava, hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren beş yıl içinde açılmalıdır. Bu süre teknik olarak zamanaşımı değil, hak düşürücü süredir.

İşveren itiraz etmezse süre geçmiş dava görülür mü?

Hayır. Hak düşürücü süre mahkemece kendiliğinden dikkate alınır; kimse ileri sürmese de süre dolmuşsa dava reddedilir.

Arabulucuya başvurmak süreyi durdurur mu?

Arabuluculuk bu davada dava şartı olmadığından süreyi durdurmaz. Süre dolmadan doğrudan iş mahkemesinde dava açmalısınız.

Süre dolduysa yapılabilecek bir şey var mı?

Çalışmanız işe giriş bildirgesi, prim belgesi veya SGK denetimiyle Kurumca öğrenilmişse süre işlemeyebilir. Bunu anlamak için SGK işyeri ve sigortalı dosyasının incelenmesi gerekir.

Kaynaklar

• Osman Berat Bayazıt, Hizmet tespiti davası, Yüksek Lisans Tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi, 2026 (YÖK Tez No: 1030093).
• Hüseyin Konak, Yargıtay kararları ışığında hizmet tespiti davalarında ispat sorunu, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Kültür Üniversitesi, 2024 (YÖK Tez No: 853102).