Av. Emin ParlakSon güncelleme: 31 Ekim 2026

1999 öncesi hizmet tespit davası, EYT’den yararlanmak isteyen ama ilk çalışması SGK kayıtlarında görünmeyen kişilerin en sık sorduğu konulardan biridir. 8 Eylül 1999’dan önce başlayan bir sigortalılığın kayda geçmesi, emeklilik hakkınızı doğrudan etkileyebilir. Ancak süre, delil ve davalı konusunda sıkı kurallar vardır. Bu yazıda neyin mümkün olduğunu, neyin olmadığını sade bir dille anlatıyoruz.

EYT Hizmet Tespit Davası ve 1999 Öncesi Sigortalılık

Mart 2023’te yürürlüğe giren 7438 sayılı Kanun, kamuoyunda EYT düzenlemesi olarak bilinir. Buna göre ilk sigortalılık girişiniz 8 Eylül 1999’dan önceyse, yaş şartı aranmadan, sigortalılık süresi ve prim günü şartlarını tamamladığınızda emekli olabilirsiniz. Kaç prim gününe ihtiyaç duyacağınız, ilk giriş tarihinize ve hangi statüde çalıştığınıza bağlıdır; dolayısıyla herkese uyan tek bir sayı söylemek yanıltıcı olur. Çok genç yaşta başlayan çalışmalarda yaş ve süre hesabına ilişkin özel kurallar da bulunur.

Kısacası belirleyici olan, kayıtlardaki ilk giriş tarihidir. Kayıtlarınızda 2000 sonrası bir tarih görünüyor ama siz gerçekte 1999 öncesi bir dönemde çalıştıysanız, eyt hizmet tespit davası ya da genel adıyla eyt davaları bu noktada gündeme gelir. Amaç, gerçekte var olan ama kayda geçmemiş bu ilk çalışmanın resmî olarak tanınmasıdır. Emekliliğe hak kazanmak “prim ödeme gün sayısı, sigortalılık süresi ve yaş şartının sağlanmasına bağlı” olduğundan ilk giriş tarihi sonucu doğrudan etkiler.

Örnek Bir Durum Üzerinden Anlatalım

Temsili bir örnek: Bir kişi 1997 yazında bir oto tamircisinde çırak olarak çalışmaya başlamış. e-Devlet’teki hizmet dökümüne baktığında ilk girişinin 2001 olduğunu görüyor. Aklına gelen ilk soru şu: “1997’deki çalışmamı mahkemeye tespit ettirip EYT’li olabilir miyim?” Bu soru, 1999 öncesi çalışması olan pek çok kişnin aklındaki sorudur.

Cevap, SGK kayıtlarında o döneme ait bir iz olup olmadığına bağlıdır. Bu kişi adına 1997 tarihli bir işe giriş bildirgesi verilmişse, yol açık olabilir. Hiçbir kayıt yoksa, dava büyük ihtimalle süre nedeniyle reddedilir. Aşağıdaki bölümler bu iki ihtimali ayrı ayrı açıklıyor.

1999 Öncesi Hizmet Tespit Davasında Süre Engeli: Kurum Bu Çalışmayı Biliyor mu?

5510 sayılı Kanun’un 86. maddesi, hizmet tespiti davası için hizmetin geçtiği yılın bitiminden başlayan beş yıllık bir sınır koyar ve bu sınır hak düşürücü niteliktedir. Kuruma hiç bildirilmemiş, Kurumun da hiçbir yolla haberdar olmadığı bir 1999 öncesi çalışmada bu beş yıl çoktan geçmiştir; böyle bir dava kural olarak retle sonuçlanır.

Yargıtay uygulamasına göre çalışma Kurumca öğrenilmişse, örneğin işe giriş bildirgesi, dönem bordrosu veya aylık prim belgesi verilmişse ya da SGK denetiminde tespit edilmişse, süre işlemez. Bu istisnanın kapsamı dosyaya göre değişir. Sigortalılığın tespiti davası zamanaşımı ve sürenin nasıl hesaplandığı konusunda ayrıntılar için süre hesaplama rehberimize bakabilirsiniz.

Sigorta Başlangıç Tespit Davası Nedir?

Bu dava, uygulamada sigorta giriş tespit davası ya da hizmet başlangıcının tespiti davası adlarıyla da anılır. Tipik durum şudur: SGK kayıtlarında 1999 öncesi bir işe giriş bildirgesi vardır ama buna bağlı prim günü yoktur ya da Kurum bu başlangıç tarihini kabul etmez. Dava ile ilk sigortalılık tarihinin o bildirgedeki tarih olarak tespiti istenir.

Bildirgenin varlığı her zaman tek başına sonucu belirlemez; mahkeme, belgede yazan tarihte fiilen çalışıp çalışmadığınızı ayrıca araştırır. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi de 2023/7660 E., 2023/9320 K. sayılı kararında, sigortalılık için işe giriş bildirgesinin tek başına yeterli olmadığını, kişinin fiilen çalışmış olmasının da gerektiğini belirtmiştir. Uygulamada bu davalarda genellikle SGK davalı gösterilir ve dava öncesinde Kuruma başvurulması gerektiği kabul edilir. Sizin için hangi yolun uygun olduğu, dosyadaki kayıtlara bakılarak belirlenmelidir. Olağan davanın tarafları ve genel şartları için hizmet tespit davasının şartlarını anlattığımız ana yazıya göz atabilirsiniz.

1 Günlük Çalışma Tespit Edilebilir mi?

Evet. Kanun, tespiti istenen çalışmanın en az ne kadar sürmesi gerektiğine dair bir sınır koymaz. Bu yüzden 1 günlük hizmet tespit davası, ilk girişini 1999 öncesine taşımak isteyenlere cazip gelir. Ancak mahkemeler, EYT avantajı sağlamaya yönelik talepleri çok sıkı inceler. Tanıkların o dönemde gerçekten o işyerinde olup olmadığı, işyerinin o tarihte açık olup olmadığı tek tek araştırılır. Gerçekte olmayan bir çalışmayı yalan tanıklıkla ya da gerçeği yansıtmayan bir belgeyle tespit ettirmeye kalkışmanın hukuki ve cezai bedeli ağır olabilir. Gerçek bir çalışmanız varsa, kısa da olsa delillerle desteklenerek talep edilmelidir.

Bir günlük çalışmanın tespitine ilişkin eski bir kararda Yargıtay, işe giriş bildirgesini o çalışmanın karinesi saymıştır: “Bundan başka sigortalı işe giriş bildirgesi davacının işyerinde 1 gün çalıştığının karinesidir. Karinenin tersi dinlenen tanık sözleri ile kanıtlanmış değildir. Bu bakımdan davacının işyerinde 1.09.1976 tarihinden itibaren 1 gün çalıştığının kabulü gerektiği söz götürmez.”¹

Bu yaklaşım sonraki yıllarda sıkılaştı: Günümüz uygulamasında işe giriş bildirgesi tek başına yeterli sayılmaz; bildirilen tarihte işyerinde fiilen çalışılıp çalışılmadığı kayıtlı tanıklar ve işyeri kayıtlarıyla ayrıca araştırılır. Bu yüzden 1 günlük çalışma talebinde bildirgenin yanında bu çalışmayı destekleyen başka deliller de hazırlanmalıdır.

1999 Öncesi Çalışmayı Nasıl İspatlarsınız?

Bu davalarda mahkeme, tarafların sunduklarıyla yetinmeyip delilleri kendiliğinden de toplar. Yine de 1999 öncesi dönemlere ait kayıtlar çoğu zaman eksik, yıpranmış veya farklı arşivlere dağılmış olur. Bu yüzden hazırlığa dava açmadan önce başlamanız gerekir. Özellikle işyerinin o yıllarda gerçekten açık olduğunu gösteren kayıtlar önem taşır. Bu dosyalarda öne çıkan deliller şunlardır:

• SGK işyeri dosyası, işyeri tescil kaydı ve dönem bordroları
• Aynı dönemde aynı işyerinde kayıtlı çalışan bordro tanıkları
• Komşu işyeri sahipleri ve çalışanları
• İşyeri kayıtları, okul, çıraklık ve meslek eğitimi belgeleri

Dilekçenizi hazırlarken 1999 öncesi çalışmalara da uyarlanabilecek dilekçe örneğimizden yararlanabilirsiniz. Hazır metni aynen kulanmak yerine kendi olayınızı anlatmanız önemlidir: nerede, hangi tarihlerde, kimlerle ve hangi işte çalıştığınızı açıkça yazın. Tanıklarınızın adlarını ve o dönemdeki görevlerini de dilekçede belirtmeniz işinizi kolaylaştırır.

Ne Yapmalısınız?

1. e-Devlet’ten SGK hizmet dökümünüzü ve işe giriş bildirgelerinizi indirin.
2. 1999 öncesine ait herhangi bir bildirge, bordro veya kayıt olup olmadığını kontrol edin.
3. O dönemde birlikte çalıştığınız kişilerin adlarını ve işyerinin adresini not edin.
4. Okul, çıraklık veya meslek belgeleri gibi eski evrakı bir araya getirin.
5. Dava açmadan önce süre ve davalı konusunu bir avukatla değerlendirin.

Kayıtların Dava Öncesi İncelenmesi

EYT taleplerinde sonucu çoğu zaman tek bir eski bildirgenin varlığı ya da yokluğu belirler. Bu nedenle kayıtların dava öncesinde dikkatle okunması gerekir.

Yargıtay Kararları Ne Diyor?

1999 öncesi çalışmaların tespitinde Yargıtay’ın bildirge, süre ve ispat konusundaki şu kararları özellikle önemlidir:

EYT için 1999 öncesine ait bir bildirgeniz varsa, bu bildirgenin hangi statüde verildiğine dikkat edin; özellikle çıraklık veya staj kapsamında verilmiş bir bildirge her zaman süre engelini ortadan kaldırmaz. Her durumda o tarihte gerçekten çalıştığınızı somut delillerle göstermeniz gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kaynaklar

¹ Yargıtay 21. Hukuk Dairesi, 31.05.1999, E. 1999/3554, K. 1999/3752. ↑

• Osman Berat Bayazıt, Hizmet tespiti davası, Yüksek Lisans Tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi, 2026 (YÖK Tez No: 1030093).
• Hüseyin Konak, Yargıtay kararları ışığında hizmet tespiti davalarında ispat sorunu, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Kültür Üniversitesi, 2024 (YÖK Tez No: 853102).
• Ayberk Bağcı, Sigortalı Hizmetin Tespiti, Doktora Tezi, İstanbul Kültür Üniversitesi, 2026 (YÖK Tez No: 1022420).