İş Kazası Dava Açma Süresi: Zamanaşımı Kaç Yıl, Ne Zaman Başlar?

Av. Emin ParlakSon güncelleme: 2 Kasım 2026

İş kazası dava açma süresi, kazada yaralanan işçinin ya da hayatını kaybeden işçinin yakınlarının tazminat için mahkemeye başvurabileceği yasal süredir. Bu süre hukuken zamanaşımı olarak düzenlenir ve kimin, kime karşı dava açtığına göre değişir. Sürenin başlangıcı da her zaman kaza günü değildir. Aşağıda süreleri, başlangıç anını ve süreyi etkileyen durumları bulabilirsiniz.

İş Kazası Dava Açma Süresi Kaç Yıl?

İş kazası geçiren işçi ile işveren arasında bir iş sözleşmesi vardır. İşveren, bu sözleşmeden doğan işçiyi gözetme borcu gereğince iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almakla yükümlüdür (TBK m.417). Kaza bu borcun ihlalinden doğduğu için, işçinin işverene karşı açacağı maddi ve manevi tazminat davalarında Yargıtay uygulamasına göre on yıllık genel zamanaşımı süresi uygulanır (TBK m.146).

Haksız fiile ilişkin daha kısa süreler ise başka durumlarda gündeme gelir. Kazaya işverenden başka biri, örneğin işyerine gelen bir aracın sürücüsü ya da başka bir firmanın çalışanı neden olmuşsa, o kişiye karşı açılacak dava haksız fiil hükümlerine tabidir. Bu davada zamanaşımı, zararın ve sorumlunun öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl, her durumda ise kaza tarihinden itibaren on yıldır (TBK m.72).

Tablodaki süreler tazminat davası içindir. Kazanın kuruma bildirilmesi, şikâyet ve tespit davası gibi işlemlerin süreleri farklıdır ve aşağıda ayrıca anlatılmıştır. Hangi zamanaşımının uygulanacağı, davalının kim olduğuna ve talebin dayanağına göre belirlendiğinden, dava açmadan önce her davalı için ayrı bir hesap yapılmalıdır.

Hangi Talepler, Hangi Süreyle?

Zamanaşımı Ne Zaman Başlar?

Zamanaşımı kural olarak kaza tarihinde başlar. Ancak bedensel zararlarda zararın gerçek boyutu çoğu zaman kaza günü belli olmaz: Tedavi aylarca sürebilir, kalıcı bir sakatlık kalıp kalmayacağı sonradan anlaşılır. Yargıtay uygulamasında bu nedenle zamanaşımının başlangıcı, zararın kapsamının kesin olarak öğrenildiği tarih olarak kabul edilir.

• Kalıcı bir zarar yoksa: Zamanaşımı kural olarak kaza tarihinden işler.
• Sürekli iş göremezlik (maluliyet) varsa: Meslekte kazanma gücü kaybı oranının kesinleştiği ve işçinin bunu öğrendiği tarih esas alınır.
• Maluliyet oranı sonradan artarsa: Yargıtay uygulamasında artan zarar bakımından zamanaşımı, yeni oranın belli olduğu tarihe göre ayrıca değerlendirilir.

Bu nedenle kazadan uzun süre sonra maluliyet oranı belli olan bir işçinin tazminat davası için zamanaşımı, kaza tarihinden değil oranın belli olduğu tarihten itibaren hesaplanabilir. Yine de SGK sürecinin uzaması, dava hazırlığını ertelemek için bir gerekçe sayılmamalıdır.

Maluliyet Oranı Nasıl Belirlenir?

Kaza SGK’ya bildirilip kurum olayı iş kazası olarak kabul ettikten sonra, işçinin kalıcı iş göremezlik durumu kurumun sağlık kurulunca değerlendirilir. Bu karara itiraz edilirse oran, itiraz süreci sonuçlanınca son hâlini alır. İtiraz sonucunda oran değişebileceği için raporların ve kurum yazılarının tarihleriyle birlikte saklanması önemlidir. Geçici iş göremezlik döneminde ödenen ödenekler ise kalıcı bir zararın varlığını tek başına göstermez.

Ceza Zamanaşımı Daha Uzunsa Ne Olur?

İş kazaları çoğu zaman taksirle yaralama (TCK m.89) veya taksirle öldürme (TCK m.85) suçunu da oluşturur. Kazaya yol açan fiil aynı zamanda suçsa ve ceza kanunundaki dava zamanaşımı daha uzunsa, tazminat davasında da bu uzun süre uygulanır (TBK m.72/1). Bu kurala uygulamada uzamış ceza zamanaşımı denir.

Taksirle öldürme suçunda dava zamanaşımı on beş yıldır (TCK m.66 ve m.85). Bu nedenle özellikle ölümlü iş kazalarında on yıllık sürenin dolduğu düşünülen bir durumda bile uzamış ceza zamanaşımı gündeme gelebilir. Taksirle yaralamanın basit hâlinde ise dava zamanaşımı işverene karşı uygulanan genel süreden kısa olduğundan, işverene karşı açılan davada genellikle on yıllık süre belirleyici olur.

Uzamış ceza zamanaşımının hangi davalıya karşı uygulanacağı, özellikle tüzel kişi işverenler bakımından Yargıtay içtihadında ayrıca tartışılan bir konudur. Bu yüzden on yıllık süre dolmak üzereyse, daha uzun süreye güvenmek yerine dava zamanında açılmalıdır. Ceza soruşturmasının ya da ceza davasının sürmesi de tazminat zamanaşımını kendiliğinden durdurmaz.

Kazadan Hemen Sonra Yapılması Gerekenler

• Hastanede tedavi görülmeli ve olayın kaza olarak kayda geçtiğinden emin olunmalıdır.
• Olay yerine ait fotoğraflar, tanıkların isimleri ve varsa kamera kayıtları kaybolmayacak şekilde muhafaza edilmelidir.
• İşverenin SGK’ya bildirim yapıp yapmadığı e-Devlet’ten kontrol edilmelidir.
• Kaza nedeniyle ceza soruşturması başlatılmışsa, orada alınan bilirkişi raporu tazminat davası için de önem taşır.

Önemli Tarihler

Ölümlü İş Kazasında Yakınların Dava Açma Süresi

Hayatını kaybeden işçinin eşi, çocukları ve desteğinden yoksun kalan diğer yakınları, destekten yoksun kalma tazminatı ve kendi manevi tazminatları için dava açabilir. Yakınlar, ölen işçi ile işveren arasındaki iş sözleşmesinin tarafı değildir. Bu nedenle onların davalarında haksız fiil hükümleri ve TBK m.72’deki zamanaşımı süreleri gündeme gelir: Zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her durumda kaza tarihinden itibaren on yıl. Ölüm taksirle öldürme suçunu oluşturuyorsa daha uzun ceza zamanaşımı da değerlendirilir.

İki yıllık zamanaşımı kısa olduğu için yakınların, ceza dosyasının sonucunu beklemeden hareket etmesi önemlidir. Hak sahipleri ve tazminat kalemleri için ölümlü iş kazası tazminatı yazımıza bakabilirsiniz.

Zamanaşımını Kesen ve Durduran Durumlar

Zamanaşımı kesildiğinde o ana kadar geçen süre silinir ve yeni bir zamanaşımı başlar. İş kazası tazminatında en sık karşılaşılan kesilme sebepleri şunlardır (TBK m.154):

• İşverene veya sorumluya karşı tazminat davası açılması ya da icra takibi yapılması.
• Davalı tarafın borcu ikrar etmesi; örneğin tazminata mahsuben ödeme yapması veya sorumluluğunu yazılı olarak kabul etmesi.

Buna karşılık karşı tarafa ihtarname gönderilmesi, SGK’ya başvurulması veya ceza soruşturmasının sürmesi tazminat zamanaşımını kendiliğinden kesmez. Zamanaşımının durması ise sürenin bir süre işlememesi demektir. İş kazası tazminat davalarında arabuluculuk dava şartı olmadığından, zorunlu arabuluculuğa bağlı durma kuralı da bu davalarda kural olarak uygulanmaz. Bu nedenle zamanaşımı hesabında arabuluculuk için ek süre varsayılmamalıdır.

İş Kazası Tespit Davası İçin Süre Var mı?

İş kazası tespit davası, olayın iş kazası olduğunun SGK’ya karşı tespit edilmesi için açılır ve tazminat davasından ayrıdır. Uygulamada bu dava için kanunda özel bir hak düşürücü süre öngörülmediği kabul edilir; yine de delillerin kaybolmaması için gecikmeden açılması gerekir. Olayın iş kazası olduğu tartışmalıysa, tazminat davasında tespit davasının sonucu bekletici mesele yapılabilir. Şartlar ve süreç için tespit davasının ayrıntılarını anlatan yazımıza bakabilirsiniz.

İş Kazası Şikâyet Süresi Ne Kadar?

Kaza nedeniyle başlatılacak ceza soruşturması ile tazminat davası birbirinden ayrıdır. Taksirle yaralamanın bazı hâllerinin soruşturulması şikâyete bağlıdır (TCK m.89/5). Şikâyete bağlı suçlarda şikâyet süresi, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı aydır (TCK m.73/1). Taksirle öldürme ise şikâyete bağlı değildir; savcılık kendiliğinden soruşturur.

Şikâyet süresinin geçmesi tazminat hakkını ortadan kaldırmaz; tazminat davasında süre, yukarıdaki zamanaşımı kurallarına göre ayrıca hesaplanır. Ancak ceza dosyasında alınan kusur raporu ve tanık ifadeleri, tazminat davasında önemli delil olarak kullanılır.

Dava Hangi Mahkemede Açılır?

İşçinin işverene karşı açacağı iş kazası tazminat davasına iş mahkemeleri bakar. Dava, davalının yerleşim yerinde veya işin yapıldığı yerde açılabilir (7036 s.K. m.6). İş kazasından doğan tazminat davaları dava şartı arabuluculuk kapsamı dışında olduğundan, doğrudan dava açılabilir.

Maddi tazminat kısmi dava olarak açılabilir ve zarar oranı ile bilirkişi hesabı belli olunca talep aynı davada bir kez artırılabilir. Manevi tazminat ise bölünemediğinden kısmi dava yoluyla istenemez; istenen tutarın tamamı dilekçede gösterilir. Kısmi davaya geçişin ayrıntısı belirsiz alacak davasının kaldırılmasını anlatan yazıda yer alıyor.

Taşeron İşçide Kime Karşı Dava Açılır?

Alt işveren işçisi kaza geçirdiğinde, asıl işveren de alt işverenle birlikte sorumludur (4857 s.K. m.2). Bu nedenle dava çoğu zaman her ikisine karşı birlikte açılır. Zamanaşımı hesabında her davalı için ayrı bir değerlendirme gerekebileceğinden, davalılardan biri için süreyi kaçırmamak adına hepsine karşı aynı anda harekete geçmek daha güvenlidir.

SGK’nın Rücu Davası İşçinin Süresini Etkiler mi?

SGK, işçiye bağladığı gelir ve yaptığı masraflar için kusurlu işverene karşı rücu davası açabilir (5510 s.K. m.21). Bu dava kurum ile işveren arasındadır; işçinin kendi tazminat davası için işleyen zamanaşımını durdurmaz veya kesmez. SGK’nın bağladığı gelirin peşin sermaye değeri ise işçinin maddi tazminatından düşülür.

Meslek hastalığında dilekçe örneği için: meslek hastalığı tazminat dava dilekçesi.

Zamanaşımı Nasıl Hesaplanır? Temsili Örnekler

• Kalıcı zarar yok: Bir işçi Mart 2024’te kazada elinden yaralanıyor ve tamamen iyileşiyor. İşverene karşı tazminat davası için zamanaşımı kaza tarihinden işler ve araya kesen bir sebep girmezse Mart 2034’te dolar.
• Maluliyet sonradan belli oluyor: Kaza 2022’de oluyor, kalıcı zarar oranı ise kurum kararıyla 2025’te belli oluyor. Bu durumda zamanaşımı, oranın belli olup işçinin bunu öğrendiği 2025 tarihinden hesaplanabilir.
• Kazaya üçüncü kişi neden oluyor: İşyerine malzeme getiren başka bir firmanın sürücüsü işçiye çarpıyor. İşçinin sürücüye ve onun işverenine karşı açacağı davada, zararı ve sorumluyu öğrendiği tarihten itibaren iki yıllık zamanaşımı işler; kendi işverenine karşı davası için ise daha uzun süre geçerlidir.
• Ölümlü kaza: Eş ve çocuklar, ölümü ve sorumluyu öğrendikleri tarihten itibaren iki yıllık zamanaşımını esas alarak hareket etmelidir. Uzamış ceza zamanaşımı ancak ek bir güvence olarak düşünülmelidir.

Maddi ve Manevi Tazminatta Zamanaşımı Farklı mı?

Hayır. İşverene karşı açılan davada maddi ve manevi tazminat talepleri aynı zamanaşımı süresine tabidir. Maddi tazminat; sürekli iş göremezlik nedeniyle kazanç kaybı, geçici iş göremezlik dönemindeki kayıp, tedavi ve bakıcı giderleri gibi kalemlerden oluşur. Bu kalemlerin her biri için zamanaşımı aynı kurallara göre hesaplanır.

Manevi tazminat ise kazanın yol açtığı acı ve üzüntünün karşılığıdır. Manevi tazminatın miktarını hâkim; kazanın ağırlığını, tarafların kusur durumunu ve olayın özelliklerini dikkate alarak belirler (TBK m.56). Manevi tazminat bölünemediğinden, zamanaşımı dolmadan açılan davada istenen tutarın tamamı baştan yazılmalıdır.

Kusur Oranı Zamanaşımını Etkiler mi?

Kusur oranı tazminatın miktarını etkiler, zamanaşımı süresini değiştirmez. İşçinin de kazada kusuru varsa hâkim tazminatı bu oranda indirebilir (TBK m.52). Yargıtay uygulamasında kusur oranı, iş güvenliği alanındaki bilirkişilerden alınan raporla belirlenir. Ceza dosyasındaki kusur raporu tazminat davasında delil olarak değerlendirilir; ancak hukuk hâkimi, ceza hâkiminin kusur değerlendirmesiyle bağlı değildir (TBK m.74).

Zamanaşımı Savunması Davada Nasıl İleri Sürülür?

Zamanaşımı bir savunma aracıdır; davalı taraf ileri sürmedikçe mahkeme bunu kendiliğinden dikkate almaz. Davalı, zamanaşımı def’ini kural olarak cevap dilekçesinde bildirir. Davacı ise kesilme sebeplerini ya da uzamış ceza zamanaşımının uygulanması gerektiğini belgeleriyle birlikte ortaya koyar; bu nedenle ceza dosyasının ve kurum kararlarının örnekleri dava dosyasına eklenmelidir.

Zamanaşımına uğramış bir borç kendi isteğiyle ödenirse, ödenen tutar sonradan geri istenemez (TBK m.78/2). Bu nedenle zamanaşımı dolmuş olsa bile sorumlu tarafın ödeme yapması ya da uzlaşma teklif etmesi mümkündür; ancak bunu beklemek yerine zamanaşımı dolmadan dava açmak gerekir.

Tedavi Sürerken Dava Açılabilir mi?

Evet. Tedavi sürerken de dava açılabilir; mahkeme kalıcı zararın belli olması için kurum kararını veya Adli Tıp raporunu bekleyebilir. Erken açılan dava zamanaşımı bakımından risk taşımaz, aksine zamanaşımını keser. Tazminat kalemlerinin nasıl hesaplandığı için yaralanmalı iş kazasında tazminat hakları yazımıza bakabilirsiniz.

Zamanaşımını Kaçırmamak İçin Pratik Öneriler

• Kaza tarihini, hastane kayıtlarını ve SGK yazılarının tebliğ tarihlerini bir arada saklayın; zamanaşımının başlangıcı bu belgelere göre belirlenir.
• On yıllık zamanaşımının son yılını beklemeyin. Tanıklara ulaşmak ve işyeri kayıtlarını bulmak zaman geçtikçe zorlaşır.
• Kazaya üçüncü bir kişi karıştıysa, o kişiye karşı iki yıllık zamanaşımını esas alarak hareket edin.
• Ölümlü kazada yakınların tazminat talepleri için iki yıllık sürenin işleyebileceğini unutmayın; ceza davasının bitmesini beklemeyin.
• Uzamış ceza zamanaşımına ancak son çare olarak başvurun; bu sürenin uygulanıp uygulanmayacağı tartışmalı olabilir.
• Kamera kayıtları gibi kısa sürede silinebilecek deliller için mahkemeden delil tespiti istenebilir (HMK m.400).

İş Kazası Dava Açma Süresi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Yasal dayanak: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.146, 417; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.13; 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3.